Tất cả cấp độ

Cấp độ 3

Lên kế hoạch như văn phòng gia đình của nhà giàu

Mục tiêu

Mượn ba công cụ mà các gia đình giàu có phải trả tiền thuê chuyên gia làm.

Các bài học

  1. 1

    Một trang: nhà mình có gì, nhà mình nợ gì

    Các gia đình giàu có bắt đầu mỗi lần xem lại kế hoạch bằng trang này. Bạn cũng làm được.

    Đọc · 2 phút: Một trang: nhà mình có gì, nhà mình nợ gì

    Bên trái, ghi những gì gia đình sở hữu: tiền trong tài khoản hay ở nhà, tiền để dành cho tuổi già, nhà, đất, vàng, xe, một cơ sở kinh doanh nhỏ, hàng hóa và đồ nghề để làm ăn, tiền người khác nợ bạn.

    Bên phải, ghi những gì gia đình đang nợ: khoản vay mua nhà, các khoản vay khác, thẻ tín dụng, tiền nợ họ hàng, nợ người cho vay hay nợ cửa hàng, đồ đang đem cầm, tiền thuê nhà chưa trả.

    Bên trái trừ bên phải là những gì gia đình thật sự có. Có người gọi đó là tài sản ròng. Con số đó có thể nhỏ. Có thể là số âm. Không sao cả. Đó là vạch xuất phát, không phải điểm số.

    Năm sau, vào đúng ngày này, hãy làm lại. Điều quan trọng là con số có đi đúng hướng hay không.

    Một bước nhỏ: Kẻ hai cột và điền những gì bạn biết. Để trống phần còn lại.

  2. 2

    Ba chiếc hũ: bây giờ, sau này, cho người khác

    Tiền đã có việc riêng thì dễ giữ hơn.

    Đọc · 2 phút: Ba chiếc hũ: bây giờ, sau này, cho người khác

    Những người được trả tiền để trông coi tiền của các gia đình giàu không để tiền thành một nồi chung. Họ chia tiền theo mục đích. Một gia đình bình thường cũng làm được như vậy với ba chiếc hũ.

    Bây giờ: chi phí của tháng này và khoản dự phòng. Tiền này phải an toàn và dễ lấy.

    Sau này: các mục tiêu dài hạn, như việc học của con và tuổi già của chính bạn. Tiền này có thời gian.

    Cho người khác: những gì bạn đang biếu cha mẹ, những gì bạn định để lại cho con, những gì bạn cho đi.

    Các hũ có thể là những tài khoản riêng, hoặc chỉ là ba dòng trong một cuốn sổ. Điều quan trọng là mỗi khoản tiền đều có việc của nó, và tiền trong hũ “Bây giờ” không bao giờ bị đem ra mạo hiểm.

    Một bước nhỏ: Viết ba tiêu đề. Dưới mỗi tiêu đề, ghi số tiền hôm nay bạn đang có cho nó.

  3. 3

    Hai mục tiêu dài hạn: việc học của con và tuổi già của bạn

    Lo cho tuổi già của chính mình cũng là làm nhẹ gánh cho con.

    Đọc · 2 phút: Hai mục tiêu dài hạn: việc học của con và tuổi già của bạn
    Nhìn từ phía sau, một người đàn ông nắm tay một đứa trẻ nhỏ khi hai người cùng đi bộ.

    Có hai khoản chi rồi sẽ đến, và còn cách nhiều năm nữa: việc học của con, và những năm bạn không còn đi làm.

    Vì còn xa, chúng là những việc dễ bị gác lại nhất. Và cũng vì còn xa, bắt đầu sớm sẽ giúp ích nhiều nhất.

    Nhiều cha mẹ lo cho con trước. Đó là tình thương. Nhưng như vậy có thể chẳng còn gì cho những năm về sau, và rồi con cái phải gánh. Để dành dù chỉ một chút cho những năm về sau của chính mình sẽ làm gánh ấy nhẹ đi.

    Nếu bạn có quỹ hưu trí của nhà nước, hãy xem trong đó có bao nhiêu. Nếu không có, hãy hỏi một cơ quan ở địa phương xem có chương trình nào bạn tham gia được mà không cần chủ thuê không. Rồi chọn một khoản nhỏ đều đặn cho từng mục tiêu, và để hai khoản tách riêng.

    Một bước nhỏ: Nếu bạn có quỹ hưu trí của nhà nước, hãy tìm bản sao kê mới nhất và đọc nó. Nếu không có, hãy ghi lại những gì có thể lo cho bạn khi bạn không còn đi làm được nữa.

  4. 4

    Giá cả tăng, thời gian giúp sức

    Hai sức mạnh âm thầm. Một bên chống lại bạn, một bên giúp bạn.

    Đọc · 2 phút: Giá cả tăng, thời gian giúp sức

    Giá cả tăng lên theo năm tháng. Vì vậy, tiền chỉ nằm yên thì mỗi năm mua được ít hơn. Số tiền hôm nay mua được thức ăn cho một tuần thì mười năm nữa sẽ mua được ít hơn.

    Đó là lý do các gia đình giữ khoản dự phòng cho lúc khẩn cấp, và lên kế hoạch riêng cho các mục tiêu dài hạn.

    Thời gian là sức mạnh còn lại. Tiền để dành sớm có nhiều tháng hơn để cộng dồn. Nếu nó sinh ra được chút gì, phần sinh ra đó cũng có thể sinh thêm. Không ai có thể hứa trước là bao nhiêu. Nhưng có nhiều thời gian hơn thường tốt hơn có ít thời gian.

    Vì vậy, câu hỏi không hẳn là “tôi bỏ vào được bao nhiêu?” mà là “tôi bắt đầu được sớm đến đâu?”

    Một bước nhỏ: Với một mục tiêu dài hạn, hãy đếm xem còn bao nhiêu năm nữa bạn mới cần đến số tiền đó. Ghi con số ấy lại.

  5. 5

    Quy tắc tiền bạc của gia đình

    Một trang. Viết lúc bạn bình tĩnh, cho những ngày bạn không bình tĩnh.

    Đọc · 2 phút: Quy tắc tiền bạc của gia đình

    Những người làm nghề đầu tư làm việc theo các quy tắc viết thành văn bản. Các quy tắc đó nói rõ tiền dùng vào việc gì, những rủi ro nào chấp nhận được, và ai là người quyết định. Chúng bảo vệ họ khỏi chính cảm xúc nhất thời của mình.

    Một gia đình có thể viết một trang để làm điều tương tự. Ví dụ: khoản dự phòng dùng để làm gì, và không dùng để làm gì. Nhà mình không vay tiền để đầu tư. Nhà mình không bỏ tiền vào thứ gì mà mình không giải thích được cho nhau hiểu. Nhà mình xem lại kế hoạch vào cùng một ngày mỗi năm.

    Đây là ví dụ, không phải quy tắc dành cho bạn. Quy tắc của bạn nên được viết bằng lời của chính bạn.

    Nếu bạn có người bạn đời, hãy cùng nhau viết và cả hai cùng ký. Một quy tắc mình đã đồng ý thì dễ giữ hơn một quy tắc người khác bảo mình làm. Nếu bạn sống xa gia đình, hãy gửi các quy tắc cho họ qua tin nhắn.

    Một bước nhỏ: Viết ba quy tắc đầu tiên của bạn. Ba là đủ để bắt đầu.

Bạn đã làm chưa?

Năm câu hỏi, mỗi bài học một câu. Hãy trả lời theo tình hình hiện nay của bạn: không có gì được lưu và không có gì được gửi đi.

Dưới đây là các câu hỏi, kèm bước nhỏ hoặc lý do được ghi ngay bên cạnh.

  1. Bạn đã ghi lên một trang những gì gia đình sở hữu và đang nợ chưa?

    Kẻ hai cột và điền những gì bạn biết. Để trống phần còn lại. Bài 1

  2. Tiền của bạn có được chia thành những việc riêng không: bây giờ, sau này, cho người khác?

    Viết ba tiêu đề. Dưới mỗi tiêu đề, ghi số tiền hôm nay bạn đang có cho nó. Bài 2

  3. Bạn có đang để dành cho cả việc học của con lẫn tuổi già của chính mình không?

    Nếu bạn có quỹ hưu trí của nhà nước, hãy tìm bản sao kê mới nhất và đọc nó. Nếu không có, hãy ghi lại những gì có thể lo cho bạn khi bạn không còn đi làm được nữa. Bài 3

  4. Với mục tiêu dài hạn lớn nhất, bạn có biết mình còn bao nhiêu năm không?

    Với một mục tiêu dài hạn, hãy đếm xem còn bao nhiêu năm nữa bạn mới cần đến số tiền đó. Ghi con số ấy lại. Bài 4

  5. Gia đình bạn có quy tắc tiền bạc viết thành văn bản không?

    Viết ba quy tắc đầu tiên của bạn. Ba là đủ để bắt đầu. Bài 5

Bạn đã hiểu chưa?

Ba câu hỏi về các ý trong cấp độ này. Chạm vào một câu trả lời để xem lý do.

Dưới đây là các câu hỏi, kèm bước nhỏ hoặc lý do được ghi ngay bên cạnh.

  1. Giá cả ngoài chợ tăng nhanh hơn số tiền tiết kiệm của bạn lớn lên. Sau vài năm, số tiền tiết kiệm đó mua được:

    1. Nhiều hơn hôm nay.
    2. Bằng hôm nay.
    3. Ít hơn hôm nay.
    Đáp án:

    Ít hơn hôm nay.

    Khi giá cả tăng nhanh hơn tiền của bạn lớn lên, mỗi đồng tiền mua được ít hơn.

  2. Hai người để dành cùng một số tiền mỗi tháng. Một người bắt đầu sớm hơn mười năm. Ở cùng một độ tuổi, ai đã để dành được nhiều hơn?

    1. Người bắt đầu sớm hơn.
    2. Người bắt đầu muộn hơn.
    3. Cả hai như nhau.
    Đáp án:

    Người bắt đầu sớm hơn.

    Thêm mười năm nghĩa là thêm rất nhiều tháng để dành, và thêm thời gian để phần tiền sinh ra, nếu có, được cộng dồn.

  3. Những gì một gia đình thật sự có (tài sản ròng) là:

    1. Thu nhập hằng tháng của gia đình.
    2. Những gì gia đình sở hữu trừ đi những gì gia đình đang nợ.
    3. Giá căn nhà của gia đình.
    Đáp án:

    Những gì gia đình sở hữu trừ đi những gì gia đình đang nợ.

    Thu nhập là tiền đi vào. Những gì gia đình thật sự có là phần còn lại khi lấy mọi thứ sở hữu trừ đi mọi khoản đang nợ.

Các câu hỏi do Sandai soạn. Một số câu dựa theo ý của những câu hỏi nghiên cứu nổi tiếng về hiểu biết tài chính của Annamaria Lusardi và Olivia Mitchell, và của các cuộc khảo sát quốc tế do OECD thực hiện.

Các phần kiểm tra này là công cụ học tập chung. Chúng không xét đến hoàn cảnh riêng của bạn, và không phải là lời khuyên.

Tự kiểm tra Các khóa học