Cấp độ 2
Khoản dự phòng và tấm khiên
Mục tiêu
Sẵn sàng cho một tháng không may, và cho cả một năm không may.
Các bài học
-
1
Trước tiên, một khoản dự phòng
Tiền cho một tuần hay một tháng không may, để ở chỗ bạn lấy được ngay.
Đọc · 2 phút: Trước tiên, một khoản dự phòng
Trước mọi kế hoạch lớn hơn, hãy lập một khoản dự phòng, tức là tiền cho lúc khẩn cấp: tiền để riêng cho ngày không may, khi bạn không thể đi làm, khi xe hỏng, khi có người ốm.
Hãy bắt đầu với số tiền đủ trả những khoản gia đình phải trả trong một ngày. Rồi một tuần. Rồi một tháng. Dần dần, hãy nhắm tới vài tháng.
Để khoản này tách riêng khỏi tiền tiêu hằng ngày, ở một nơi an toàn và dễ lấy. Nó không ở đó để sinh lời. Nó ở đó để luôn có sẵn.
Ngay cả một khoản dự phòng nhỏ cũng có thể giữ cho một chuyện bất ngờ không biến thành nợ.
Một bước nhỏ: Chọn một chỗ riêng cho khoản này, chẳng hạn một cái hộp, một phong bì hay một ngăn riêng trong ứng dụng ví điện tử, và bỏ vào khoản nhỏ đầu tiên ngay hôm nay.
-
2
Để khoản dự phòng ở đâu
Càng nhàm chán càng tốt.
Đọc · 2 phút: Để khoản dự phòng ở đâu
Khoản dự phòng chỉ có một việc: luôn có sẵn. Vì vậy, nó nên ở một nơi an toàn, tách riêng và lấy ra được nhanh. Không để trong bất cứ thứ gì có giá trị lên xuống.
Tách riêng rất quan trọng. Tiền để chung với tiền tiêu hằng ngày sẽ bị tiêu mất.
Phần lớn các nước có một chương trình công bảo vệ tiền gửi ngân hàng đến một hạn mức nhất định nếu ngân hàng đổ vỡ. Hãy tìm hiểu, ngay trên trang web chính thức của chương trình đó, xem ở nước bạn những gì được bảo vệ và đến mức bao nhiêu.
Tiền để ở nhà thì dễ lấy, nhưng có thể bị mất, bị trộm, hoặc đơn giản là bị tiêu hết. Nếu bạn không có tài khoản ngân hàng, một ngăn riêng trong ví điện tử hay một cái hộp cất kín vẫn giữ được tiền tách khỏi tiền tiêu hằng ngày. Cách nào cũng có rủi ro: điện thoại có thể bị mất, cái hộp có thể bị người khác tìm thấy.
Một bước nhỏ: Nếu khoản dự phòng của bạn để ở ngân hàng, hãy tra cứu chương trình bảo hiểm tiền gửi của nước bạn trên trang web chính thức, và ghi lại những gì chương trình đó bảo vệ. Nếu không, hãy cho một người bạn tin tưởng biết khoản đó để ở đâu.
-
3
Biết mình đã có những gì
Có thể bạn được bảo vệ tốt hơn bạn nghĩ. Hoặc kém hơn. Hãy tìm hiểu trước khi trả tiền mua thêm.
Đọc · 2 phút: Biết mình đã có những gì
Nhiều người đi làm đã có sẵn một số quyền lợi bảo vệ mà không biết rõ chi tiết. Có ba chỗ để tìm.
Công việc của bạn. Nếu bạn có chủ thuê: có quyền lợi bảo hiểm y tế không, có quyền lợi nếu bạn qua đời hay không thể đi làm không, có nghỉ ốm hưởng lương không? Nếu bạn làm tự do, hãy ghi “không có”. Biết điều đó cũng có ích.
Sự hỗ trợ từ nhà nước: phòng khám công, thẻ y tế, an sinh xã hội, tiền để dành cho tuổi già. Hãy hỏi xem có khoản nào dành cho cả người làm tự do không. Chúng cho những gì, và khi nào?
Những gì bạn tự mua, có khi từ nhiều năm trước. Hãy tìm lại giấy tờ. Hợp đồng còn hiệu lực không? Ai được ghi tên trên đó?
Ghi tất cả lên một trang, cùng với những người sẽ giúp bạn: gia đình, bạn bè, cộng đồng của bạn. Những chỗ còn thiếu mà bạn thấy chính là những câu cần hỏi tiếp.
Một bước nhỏ: Tối nay hãy bắt đầu trang đó bằng một dòng: bạn sẽ gọi ai đầu tiên nếu không thể đi làm.
-
4
Bảo vệ nguồn thu nhập nuôi cả nhà
Hãy hỏi câu hỏi khó một lần, thật bình tĩnh: nếu mình không thể đi làm thì sao?
Đọc · 2 phút: Bảo vệ nguồn thu nhập nuôi cả nhà
Với phần lớn gia đình, thứ lớn nhất họ có không phải là căn nhà. Mà là khả năng kiếm tiền của một hoặc hai người.
Bệnh tật, tai nạn hay một người qua đời có thể làm nguồn thu nhập ấy dừng lại. Bảo hiểm, cùng với takaful, hình thức bảo hiểm theo luật Hồi giáo, giúp chia sẻ rủi ro đó. Nhiều người cùng góp mỗi người một ít, để số ít người gặp chuyện không bị kiệt quệ.
Trước hết, hãy tìm hiểu xem bạn đã có những gì: quyền lợi bảo hiểm từ nơi làm việc, nếu bạn có chủ thuê, và mọi sự hỗ trợ y tế công hay an sinh xã hội ở nước bạn, chẳng hạn phòng khám công. Nhiều người có nhiều hơn, hoặc ít hơn, họ nghĩ.
Bảo hiểm là một hợp đồng. Hợp đồng này do các công ty được cấp phép và các đại lý được cấp phép bán. Sandai không bán và không khuyên dùng loại nào. Nếu bạn xem xét một hợp đồng, hãy hỏi: nó chi trả những gì, khi nào nó không chi trả, và qua nhiều năm sẽ tốn bao nhiêu. Đọc kỹ trước khi ký.
Một bước nhỏ: Viết ra một trang: nếu tôi không thể đi làm trong một tuần, ai sẽ giúp, những gì được miễn phí, tôi đang nợ những gì? Nếu bạn có chủ thuê, hãy hỏi xem bạn có quyền lợi bảo hiểm gì, rồi ghi thêm vào.
-
5
Thoát khỏi những khoản nợ tốn kém
Liệt kê, sắp thứ tự, rồi trả dần từng khoản một.
Đọc · 2 phút: Thoát khỏi những khoản nợ tốn kém
Ghi mọi khoản nợ vào một danh sách: bạn nợ ai, còn bao nhiêu, mỗi tuần, mỗi tháng hay mỗi năm nó tốn bạn bao nhiêu, và số tiền tối thiểu được phép trả.
Tiếp tục trả số tối thiểu cho tất cả các khoản. Rồi dồn mọi đồng dư ra vào duy nhất một khoản. Có người bắt đầu với khoản tốn kém nhất, vì làm vậy tiết kiệm được nhiều nhất. Có người bắt đầu với khoản nhỏ nhất, vì trả xong một khoản mang lại cảm giác dễ chịu và giúp họ có động lực đi tiếp. Cách nào cũng được, miễn là bạn kiên trì.
Đừng vay khoản mới để trả khoản cũ, trừ khi khoản mới rõ ràng tốn ít hơn tính trên tổng số, kể cả phí. Hãy cẩn thận nhất với người cho vay ngỏ ý trả hộ khoản vay cũ cho bạn.
Nếu các khoản nợ vượt quá sức bạn, hãy hỏi sớm. Một số nước có sự hỗ trợ công miễn phí cho người mắc nợ. Hãy tìm sự hỗ trợ đó qua ngân hàng trung ương hoặc cơ quan chính thức giám sát các công ty tài chính, đừng tìm qua quảng cáo.
Một bước nhỏ: Tối nay hãy viết danh sách các khoản nợ của bạn. Chỉ danh sách thôi.
Bạn đã làm chưa?
Năm câu hỏi, mỗi bài học một câu. Hãy trả lời theo tình hình hiện nay của bạn: không có gì được lưu và không có gì được gửi đi.
Những bước nhỏ tiếp theo của bạn
Dưới đây là các câu hỏi, kèm bước nhỏ hoặc lý do được ghi ngay bên cạnh.
Gia đình bạn có thể xoay xở một tuần mà không có thu nhập của bạn không?
Chọn một chỗ riêng cho khoản này, chẳng hạn một cái hộp, một phong bì hay một ngăn riêng trong ứng dụng ví điện tử, và bỏ vào khoản nhỏ đầu tiên ngay hôm nay. Bài 1
Khoản dự phòng của bạn có được để tách riêng khỏi tiền tiêu hằng ngày, ở một nơi an toàn và dễ lấy không?
Nếu khoản dự phòng của bạn để ở ngân hàng, hãy tra cứu chương trình bảo hiểm tiền gửi của nước bạn trên trang web chính thức, và ghi lại những gì chương trình đó bảo vệ. Nếu không, hãy cho một người bạn tin tưởng biết khoản đó để ở đâu. Bài 2
Bạn có biết mình sẽ được giúp những gì từ nơi làm việc, từ các dịch vụ công và từ gia đình không?
Tối nay hãy bắt đầu trang đó bằng một dòng: bạn sẽ gọi ai đầu tiên nếu không thể đi làm. Bài 3
Ở nhà, mọi người đã nói với nhau về chuyện gì sẽ xảy ra nếu bạn không thể đi làm chưa?
Viết ra một trang: nếu tôi không thể đi làm trong một tuần, ai sẽ giúp, những gì được miễn phí, tôi đang nợ những gì? Nếu bạn có chủ thuê, hãy hỏi xem bạn có quyền lợi bảo hiểm gì, rồi ghi thêm vào. Bài 4
Bạn có một danh sách tất cả các khoản nợ và biết mỗi khoản tốn bao nhiêu không?
Tối nay hãy viết danh sách các khoản nợ của bạn. Chỉ danh sách thôi. Bài 5
Bạn đã hiểu chưa?
Ba câu hỏi về các ý trong cấp độ này. Chạm vào một câu trả lời để xem lý do.
Dưới đây là các câu hỏi, kèm bước nhỏ hoặc lý do được ghi ngay bên cạnh.
-
Khoản dự phòng khẩn cấp dùng để làm gì?
Đáp án:
Để luôn có sẵn khi mất thu nhập hay có một hóa đơn lớn.
Khoản dự phòng không ở đó để sinh lời. Nó ở đó để một chuyện bất ngờ không biến thành một khoản nợ.
-
Bảo hiểm có ích nhất cho:
Đáp án:
Một tổn thất lớn đến mức có thể nhấn chìm cả gia đình, như mất thu nhập của người trụ cột hay một hóa đơn viện phí lớn.
Bảo hiểm chia một rủi ro lớn cho nhiều người cùng gánh. Với những tổn thất nhỏ, khoản dự phòng thường là đủ.
-
Nơi làm việc, các dịch vụ công hay gia đình có thể đã giúp bạn phần nào. Vì sao nên tìm hiểu cho rõ đó là những gì?
Đáp án:
Để bạn thấy những chỗ còn thiếu trước khi trả tiền cho bất cứ thứ gì thêm.
Bạn không thể biết còn thiếu gì cho đến khi biết mình đã có gì.
Các câu hỏi do Sandai soạn. Một số câu dựa theo ý của những câu hỏi nghiên cứu nổi tiếng về hiểu biết tài chính của Annamaria Lusardi và Olivia Mitchell, và của các cuộc khảo sát quốc tế do OECD thực hiện.
Các phần kiểm tra này là công cụ học tập chung. Chúng không xét đến hoàn cảnh riêng của bạn, và không phải là lời khuyên.